TERUGBLIK LEDENVERGADERING 26 MEI J.L.

Tijdens de ledenvergadering werden de jaarrekening 2025 en het jaarverslag 2025 unaniem vastgesteld. Penningmeester Harry Vreuls werd voor de komende 4 jaar herbenoemd en de contributie 2027 blijft ongewijzigd. 

Na de pauze was het woord aan Arcèn Bruls. Samen met Pierre Erens was hij initiatiefnemer van een petitie voor de restauratie van het graf/oorlogsmonument voor de Gebr. Mevis. Het monument dat zich bevindt op het kerkhof van Schinveld is dringend aan restauratie toe.

Daarna verzorgde Nowy van Hedel een lezing. De Tweede Wereldoorlog en m.n. de gebeurtenissen in onze regio werden tot in detail in woord en beeld doorgenomen. Dit is mogelijk dankzij zijn uitgebreid archief en de collectie voorwerpen die hij door de jaren heen heeft opgebouwd. 

Tijdens de Vrijheidsmaaltijd op 5 mei mochten wij alvast genieten van zijn bijzondere bijdrage.

MEET THE LOCAL

Als bekende local mocht ik t.g.v. de opening van de West-lus Beekdaelen(fiets)route iets vertellen over de Quabeeksgrub. De grub begint onderaan het Waanderbos tussen Bingelrade en Merkelbeek en eindigt achter Jabeek in de Roode Beek. 

Jabeek ligt in een droogdal. Deze dalen ontstonden in de IJstijd toen met water verzadigd bodemmateriaal zich over de bevroren grond een weg baande naar de lager gelegen delen. Toen het ijs smolt werd de bodem in het nieuwe dal waterdoorlatend en bleef slechts een greppel over die alleen bij regenval water meevoert. Zo ontstond de Quabeeksgrub. 

In vroegere tijden vestigde men zich bij voorkeur in de dalen. Deze open ruimten zijn beter geschikt om er huizen te bouwen en vee te weiden. Bovendien beschikte men hier over het meeste water. Jabeek en de Quabeeksgrub zijn van oudsher met elkaar verbonden. Zie de historische boerderijen die nog steeds langs de grub en aan het begin van de Grachtweg liggen.

Midden vorige eeuw werd de Quabeeksgrub met de aanleg van het riool overkluisd. 

In 2008 moest het dorpsplein de Maar worden aangepakt. Daarbij is ook gekeken naar het openmaken, het ontkluizen van de grub over een lengte van 500 m. ter hoogte van de Maar. Daarmee kwam niet alleen een historisch element terug maar werd het hemelwater gescheiden van het rioolwater afgevoerd. 

In mei 2009 was gestart met het ontkluizen. Bij de werkzaamheden kwam een oude waterput tevoorschijn. Die lag 40 cm. onder het maaiveld. De ronde put met een doorsnede van 185 cm. heeft twee vierkante opbouwen. De grootste diende waarschijnlijk als toegang als er onderhoud moest worden gepleegd. Op de kleinste stond vermoedelijk een pomp. Volgens een omwonende is tijdens WO2 de put beschadigd door de geallieerden tijdens manoeuvres met gevechtstanks. Naast de put ligt een soort stoepje waarop de mensen tijdens het pompen gingen staan maar dat ook dienst kon doen als afwatering van het overtollige water. Men vermoedt dat de pomp vanaf de 19^e eeuw tot mogelijk in het begin van de 20^ste eeuw in gebruik was en mogelijk ouder is. De put werd afgedekt met plastic en aarde. Deze put is bijzonder vanwege het koepelgewelf, n.l. met 1 kruisribben. 

Januari 2010 was de herinrichting van de Maar en het weer zichtbaar maken van de Quabeeksgrub nagenoeg voltooid. Toen kwam het idee om een wandelpad vanaf Bingelrade tot aan de Rode Beek aan te leggen en de historische put zichtbaar te maken met een glasplaat en ernaast een nieuwe waterpomp. 

De restanten van de put werden in 2011 afgedekt met een glasplaat met ernaast een gietijzeren waterpomp gemaakt door Guido Luijten en voorzien van historische details ontworpen door Luc Wolters. U ziet de muizen die verwijzen naar de parochieheilige H. Gertrudis (wijwater = muizenwater). Het slangenkopkruis en de 3 bollen verwijzen naar het wapenschild van Huijn van Amstenrade. De afbeeldingen van H. Gertrudis en het wapen van het geslacht Huijn vormden samen het oude gemeentewapen van Jabeek dat zelfstandig was tot aan de herindeling in 1982. Twee jaar later bleek de glasplaat niet vandalismebestendig en heeft Guido Luijten een nieuwe afdekking boven de put gemaakt. 

Er is nog zoveel meer zoals de twee monumentale boerderijen aan de Eindstraat aan het begin van de holle weg. De woonhuizen zijn begin 19e eeuw. Maar bij de boerderij Eindstraat 15 staat het jaartal 1736 in de speklagen. U kunt de routes vinden op www.beekdaelenroute.nl Voor de videoboodschappen van de trotse inwoners bezoekt u www.beekdaelenroute.nl/meetthelocals

WEGKRUIS BESCHADIGD, deel was vermist

Op 21 juli j.l. zag ik een bericht op Zo Nieuws over een beschadigd wegkruis in Schinveld. Het bleek het gietijzeren wegkruis langs de Rode Beek. Het kruis heeft een turbulente geschiedenis.

Het is afkomstig van een kerkhof in Luxemburg en werd aan onze vereniging geschonken door J. Peters. Door de toenmalige werkgroep Wegkruisen is het geplaatst op de hoek A ge Water/Past. Greymansstraat. Bij het openmaken van de Rode Beek is het wegkruis weggehaald en opgeslagen. Nadat de beek zijn loop gevonden had en alle werkzaamheden waren afgerond, is het wegkruis in 2012 gerestaureerd en langs de Rode Beek teruggeplaatst aan de overkant van de Past. Greymansstraat.

Een arm was nu afgebroken en vermist. Enkele leden hadden al in de omgeving tevergeefs gezocht en daarop werd besloten de social media in te schakelen. Bij ontdekking van het ontbrekende deel kon men met mij contact opnemen. Ik ben nog steeds onder de indruk van de betrokkenheid van de Schinveldse inwoners. Verschillende mensen speurden. De een vond de arm tussen de struiken en plaatste die bij het wegkruis. Weer iemand anders “vond” daar de arm en belde mij. Ondertussen wilde een derde de arm veiligstellen en mee naar huis nemen. 

De arm ligt nu samen met het wegkruis bij ons thuis zodat mijn echtgenoot Jos het wegkruis kan herstellen en opnieuw verven.  U hoort nog wanneer het teruggeplaatst wordt.

MEMORIAL WALK BEEKDAELEN

Op zondag 27 september a.s. wordt de Memorial Walk Beekdaelen georganiseerd: een wandeling in en rondom Schinveld waarin lokale geschiedenis en herdenking centraal staat. 

De wandeling begint vanaf het Wilhelminaplein waar ook allerlei activiteiten met o.a. Muziekcollectief 23 en een re-enactmentgroep aanwezig zijn. Onze vereniging werkt mee aan de voorbereidingen en is ook gevraagd om met een stand aanwezig te zijn. Uiteraard moeten wij van deze gelegenheid gebruik maken maar dat is alleen mogelijk met voldoende hulp. Wanneer u ons wilt helpen door b.v. de stand te bemannen dan kunt u zich aanmelden bij wnd. voorzitter 

Mia Lamerichs, mlamerichs@planet.nl of tel. 046-4423063 

Alvast dank!

Het bestuur wenst iedereen fijne zomerse dagen!